De voorraad nieuwbouw- en gebruikte schepen heeft haar grenzen bereikt bij Damen Shipyards. Meer dan 150 zijn het er nu, wereldwijd. En ook bij de reparatiewerven gaat het niet goed. Het dwingt de directie tot ingrijpen. Enkele nieuwbouwwerven worden mogelijk in de mottenballen gelegd en bij de Nederlandse reparatiewerven verdwijnen al op korte termijn 150 banen.

Jarenlang plukte scheepswerf Damen de vruchten van het unieke systeem van de ‘confectie-scheepsbouw’. Vaartuigen werden gebouwd voordat ze waren verkocht, laat staan dat er een offerte was opgevraagd. De crisis in de scheepsbouw en vooral die in de offshore slaat daarom extra hard toe. Het renteloze kapitaal dat voorraad heet, is de afgelopen jaren steeds groter geworden. Totdat de productie wel moest stoppen, omdat de afnemers het lieten afweten. De voorraad bestaat uit circa 60 nieuwe en 90 gebruikte vaartuigen. Sleepboten voor zee en haven, fast crew suppliers, veel Multi Cat en andere typen werkboten en tenders. Daarnaast nog eens zes cutterzuigers, een hopperzuiger, een fast ferry en een Stan Lander RoRoschip. Verder een aantal patrouilleboten, bakken en pontons te kust en te keur, inclusief een concert ponton.

Windparken
Het nieuws over de 150 ontslagen op de reparatiewerven in Nederland volgde enkele dagen nadat CEO René Berkvens van Damen Shipyards in Gorinchem zijn zorgen over de offshore-sector en de vestigingen van Damen in het buitenland uitsprak tegenover het Deense Shipping Watch. Hij zei ook buiten Europa ontslagen of het sluiten van complete werven niet uit te sluiten. Verder sprak hij de hoop uit dat de bouw van windmolenparken in zee nieuw werk zal opleveren.

Op dit moment levert Damen de laatste schepen af die enkele jaren geleden werden besteld, voordat de offshore-sector in een diep dal terechtkwam als gevolg van de sterk gedaalde olieprijs.

Het afgelopen jaar werden bijzonder weinig nieuwbouworders geplaatst en daardoor zal het naar verwachting nog zeker twee jaar duren voordat het herstel van de markt de scheepswerven bereikt. ‘Wij hebben wat later het effect gevoeld toen de markt in een neerwaartse beweging kwam, omdat we bestellingen afwerkten. Nu zijn we weer de laatsten die het herstel gaan merken’, aldus Berkvens. ‘En dat niet alleen op het terrein van de nieuwbouw, ook de reparatie-orders bleven uit. Dat gaat intussen wel pijn doen. Dat zal dit jaar en volgend jaar ook nog wel aanhouden.

Berkvens voegt eraan toe dat de positie van het scheepsbouwconcern op de particuliere markt, de jachtbouw, behoorlijk goed is gebleven. Het volume dat daarin wordt gehaald weegt echter niet op tegen de enorme terugval in de offshore.

Inkrimping
Intussen is het wel zo dat de prijs van windenergie uit zee steeds concurrerender wordt en diverse grote windparken kort voor de uitvoering staan. Berkvens hoopt dat daar in de nabije toekomst de nodige orders uit komen. Op de Noordzee zijn, naast Nederland, Engeland, Denemarken en Duitsland de grootste aanjagers op dat gebied.

In de tussentijd moeten echter kosten worden bespaard. Niet alleen in Nederland, maar ook bij de buitenlandse vestigingen. Verspreid over de wereld telt Damen Shipyards 32 werven. Volgens Berkvens is buiten Europa de capaciteit al gereduceerd, maar hij wil niet in detail ingaan waar die reductie heeft plaatsgehad. Een van de vestigingen waarvan bekend is dat er al is ingegrepen is Singapore. Het einde van de inkrimping wereldwijd is ook nog niet bereikt. Of die verdere beperking gepaard zal gaan met meer ontslagen of dat complete werven worden gesloten wil Berkvens ook nog niet zeggen.

Intussen hoopt men bij Damen dat de olieprijs tenminste stabiel zal blijven op het huidig peil. Dat versterkt het vertrouwen van de oliemaatschappijen en hun carriers die daarop weer schepen zullen gaan bestellen. ‘Maar zelfs dan’, zegt Berkvens tegenover Shipping Watch, ‘zal het nog enige tijd duren voordat het eerste staal weer gesneden wordt, laat staan nieuwe offshore-schepen worden afgeleverd.’

Damen behaalde in 2014 een winst van 58,7 miljoen euro; in 2015 was dat 73,4 miljoen. De cijfers over 2016 zijn nog niet bekend, maar zullen fors lager uitvallen.

Bron: Schuttevaer