De spits Essex van schipper Jos Meijer krijgt een hybride voortstuwingsinstallatie. De elektromotor wordt aangedreven door een zeer schone dieselgenerator (Tier 4 final). Het schip kan straks dieselelektrisch, dieseldirect of op beide systemen varen. Er is volop werk voor het kleine schip mét groene toekomst. De in 1929 gebouwde Essex wordt al sinds 1957 voortgestuwd door een Deutz SAM 428. met een vermogen van 110 kW bij 600 toeren. De motor blijft er in staan maar zal alleen nog draaien wanneer het echt nodig is.

Meijer wil met zijn investering laten zien dat het kleine schip een groene toekomst heeft. ‘Het imago van het kleine schip is nu knullig, hoewel er volop werk voor is. In die zin zijn deze schepen toekomstbestendig’, aldus Meijer, die het niet eens is met organisaties die het weinig zinvol vinden een klein schip aan strenge emissienormen te laten voldoen, omdat dit te weinig milieuwinst zou opleveren.

De in 1929 gebouwde Essex wordt al sinds 1957 voortgestuwd door een Deutz SAM 428, met een vermogen van 110 kW bij 600 toeren. ‘Die motor blijft er gewoon instaan, maar zal alleen nog draaien wanneer het echt nodig is, zoals op de Rhône en Westerschelde’, aldus Meyer. ‘Wanneer de hybride installatie klaar is kan ik, als het hard stroomt, de 40 kW leverende elektromotor tegelijkertijd aanzetten, zodat het maximale vermogen stijgt naar 150 kW.’

40 kW voldoende
Maar het grootste deel van de vaartijd wordt het schip straks dieselelektrisch voortgestuwd. ‘Met 40 kW vermogen op de schroef haalt het schip dan een snelheid van 10,5 kilometer.’ Omdat de generator in het voorschip wordt geplaatst, vaart hij dan niet alleen zeer zuinig, maar is het ook zeer stil in woning en stuurhuis.

Meijer bouwt de hybride installatie in eigen beheer in. ‘Tussen de keerkoppeling en de schroef plaatsen we een 50 kW permanent-magneet elektromotor van Baumuller. Die wordt, vanwege het maximale vermogen van de generator, voor 40 kW belast.’ De laagtoerige elektromotor wordt om een tussenas van de schroefas geplaatst. Rotor en schroefas draaien dus altijd één op één met elkaar mee. Het toerental van de elektromotor wordt door een frequentieregelaar traploos geregeld.

Schone generator
De generator in het voorschip wordt aangedreven door een Hatz 4H50TIC motor met een vermogen van 40 kW bij 1500 toeren. De vorig jaar op de markt gekomen tweeliter motor is uitgerust met een flinke turbo, een intercooler en een Bosch commonrail-systeem met een inspuitdruk van 1800 bar. Die combinatie levert een zeer lage roetemissie op.

Een gekoeld EGR-systeem (uitlaatgasrecirculatie) zorgt bij deze motor voor lage NOx-emissies, terwijl een DOC (Diesel Oxidatie Catalist) katalysator koolwaterstof (HC) en koolmonoxide (CO) uit het uitlaatgas haalt. De motor voldoet zo zonder SCR-katalysator en zonder roetfilter aan de Tier-4 Final emissienormen voor motoren tot 56 kW. Bij zulke motoren mogen de NOx- en HC-emissies samen 4,7 gram per kWh bedragen. Door het oxideren van de HC kan die ruimte vrijwel helemaal worden benut voor de NOx. In Duitsland is de voor de industriële motor genomineerd voor de GreenTec Award.

Prijsverschil
Meijer koos voor de industriemotor na katalysatoren en roetfilters op dieselmotoren van trucks en bestelwagens te hebben bekeken. ‘Het verschil in prijs tussen een katalysator voor een scheepsmotor en een vrachtwagen is gigantisch. Een maritieme katalysator kost al snel 25.000 euro. In de automotive krijg ik er voor dat geld een complete dieselmotor met bestelwagen bij. Bovendien is de katalysator dan zo compact dat hij in het lunchtrommeltje van de chauffeur past.’

Wanneer diesel-elektrisch wordt gevaren hoeft Meijer geen aparte generator voor het boordnet bij te zetten. ‘We gebruiken rond 1600 Watt dus dat kan de generator wel aan.  Bovendien liggen er zonnepanelen op het dak.
Meijer vaart al 35 jaar op de Essex en is lid van de Europese Logistieke Vervoerders Coöperatie (ELV). Het vaargebied van de Essex strekt zich uit van het Poolse Stettin tot het Zuid-Franse Sète.