De goederenstromen van en naar de haven van Rotterdam zullen tot 2040 minder snel groeien dan in het verleden werd verwacht. Dat geeft de Voortgangsreportage 2016 van de Havenvisie 2030 van Havenbedrijf Rotterdam aan.

Ging Havenbedrijf Rotterdam er de laatste vijf jaar vanuit dat de overslag in 2030 tussen de 480 miljoen (bij lage groei) tot 730 miljoen ton (bij hoge groei) zou uitkomen, in de vorige maand uitgebrachte voortgangsreportage is die bandbreedte teruggebracht naar tussen 400 tot 630 miljoen ton. Dat betekent dat de verwachte groei tot 2030 nu met zo’n 20%, ongeveer 100 miljoen ton, is verlaagd.

Ter vergelijking: in 2016 kwam de overslag in Rotterdam uit op 465 miljoen ton. Het zou dus kunnen dat er in 2030 minder wordt overgeslagen in Rotterdam dan momenteel het geval is. Havenbedrijf Rotterdam maakt op 9 februari de definitieve overslagcijfers over 2016 bekend.

Energietransitie
Eén van de hoofdoorzaken van de lagere groei is de energietransitie. Rotterdam gaat merken dat de aanvoer van grondstoffen als olie en kolen steeds verder gaat dalen. De Rotterdamse raffinaderijen produceren nu voor ruim 40% brandstoffen (benzine, diesel, LPG) voor het wegtransport. Verwachting is dat het wegtransport de komende jaren massaal gaat overstappen op elektrische auto’s. Al zullen zware sectoren, zoals scheepvaart en luchtvaart, nog wel langer afhankelijk blijven van fossiele brandstoffen.

Rotterdam probeert zich voor te bereiden op deze overschakeling en heeft groeiscenario’s gemaakt die uitgaan van een snelle dan wel langzame energietransitie, gecombineerd met een snelle of langzame economische groei. De containerstromen blijven volgens de Voortgangsrapportage wel groeien, zij het in een minder hoog tempo dan eerst werd gedacht.

Wereldhandel
Veranderingen in de wereldeconomie en -handel hebben hun weerslag op de haven van Rotterdam. Zo zijn de groeicijfers wereldwijd langdurig aanhoudend lager en stagneert de liberalisering van de wereldhandel als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen, zoals rond de Krim en het Midden-Oosten. Ook krijgt de haven waarschijnlijk te maken met toenemend protectionisme van bijvoorbeeld Groot-Brittannië en de Verenigde Staten en dat zou de wereldhandel kunnen afzwakken. De lagere groei in de containermarkt zorgt in combinatie met de indienststelling van ultra grote containerschepen voor toenemende overcapaciteit in de markt en dat zal ook gevolgen hebben voor de haven.

Meer groei
Rotterdam moet volgens de Voortgangsrapportage nieuwe activiteiten ontwikkelen om lading aan te trekken en meer toegevoegde waarde te creëren voor de regio, voor Nederland en Europa. Veel van deze nieuwe markten zijn geënt op nieuwe technologieën. In welke mate ze doorbreken is nog zeer onzeker en met welke volumes ze gepaard gaan en hoeveel werkgelegenheid ze opleveren laat zich ook lastig voorspellen. De haven wil in elk geval in 2030 nog steeds Europa’s belangrijkste haven- en industriecomplex zijn.

Zo gaat Rotterdam inzetten op hernieuwbare en schone fossiele brandstoffen, zoals LNG, waterstof en biofuels.

Rotterdam probeert ook een graantje mee te pikken van nearshoring, productie in Turkije en Oost-Europa, in plaats van in Azië vanwege toegenomen arbeidskosten in Azië en een veeleisende consument die producten sneller en meer gepersonaliseerd wil ontvangen.

Een andere trend is dat de goedkope productie van China naar andere Aziatische landen, zoals Bangladesh, India, Vietnam en Pakistan verschuift. Rotterdam moet voorbereid zijn op deze stromen en rekening houden met een mogelijke toename van exportstromen door de aanvullende productie in Europa. Intercontinentale stromen nemen hoogstwaarschijnlijk niet in omvang af, maar zullen wel gedeeltelijk uit andere Aziatische landen afkomstig zijn.

Gevoelig
Het wetenschappelijk tijdschrift De Economist noemde de Rotterdamse haven in 2015 barometer van de wereldeconomie. Veranderingen zijn er altijd geweest, maar nu worden die gekenmerkt door de onvoorspelbaarheid en de snelheid waarmee ze elkaar opvolgen. Ze hebben een karakter van beperkte economische groei, verduurzaming en digitalisering. De haven is volgens het tijdschrift dan ook erg gevoelig voor wereldwijde ontwikkelingen.

Bron: Schuttevaer